ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ - ΤΖΕΗΜΣ ΜΑΝΟΣ
Οκτώβριος
2009
Η ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΟΥ ΕΚΑΒ: ΤΟ ΜΟΝΤΕΛΟ ΤΩΝ ΗΠΑ |
Το
ΕΚΑΒ (Eθνικό
Κέντρο Άμεσης
Βοήθειας, ασθενοφόρα
άμεσης ανάγκης)
στην Ελλάδα έχουν
πολλά προβλήματα.
Υπάρχουν τεράστιες
ελλείψεις σε προσωπικό
και ασθενοφόρα,
ακόμα και μέσα
στην Αθήνα! Στην
επαρχία τα πράγματα
είναι ακόμα ανοργάνωτα,
αφού ΕΚΑΒ υπάρχει
μόνον στις πρωτεύουσες
των νομών (αν και
επίσημα δεν υπάρχει
σε όλους τους νομούς).
Χιλιάδες
άνθρωποι έχουν
πεθάνει στην Ελλάδα
επειδή το ασθενοφόρο
άργησε ή οι τραυματιοφορείς
δεν αντιμετώπισαν
σωστά το περιστατικό
(ιδίως παλιότερα
που η εκπαίδευσή
τους ήτο ανεπαρκής).
Πολλοί έχουν πεθάνει
περιμένοντας από
30 λεπτά ως 2 ώρες
το ασθενοφόρο,
ακόμα και στο κέντρο
της Αθήνας! Ακόμα
και σήμερα ΕΚΑΒ
υπάρχει μόνον
στις μεγάλες πόλεις
της χώρας! Ακόμα
και στην Αθήνα
οι κινητές ιατρικές
μονάδες του ΕΚΑΒ
είναι απειροελάχιστες.
Οι διασώστες
του ΕΚΑΒ
(ιατροί και νοσηλευτές)
απαρτίζουν το
EMS (Emergency
Medical System). Σήμερα
στην Ελλάδα η εκπαίδευση
των νοσηλευτών
διασωστών του
ΕΚΑΒ είναι καλύτερη
αλλά δυστυχώς
δεν αξιολογούνται
από κανένα, γιατί
το σύστημα δεν
είναι σαν αυτό
των ΗΠΑ. Είναι λοιπόν
απαραίτητη
η συνεχής αξιολόγησή
τους από ανώτερους
supervisors ιατρούς
και όλοι οι διασώστες
πρέπει να έχουν
φάκελο αξιολόγησης.
Παράλληλα, είναι
απαραίτητη η συνεχιζόμενη
εκπαίδευση των
διασωστών του
ΕΚΑΒ. Η αξιολόγηση
(appraisal & revalidation) των
διασωστών του
ΕΚΑΒ πρέπει να
γίνεται υποχρεωτικώς
και να αφορά την
καλή ιατρική πρακτική
(good medical practice), τις
δεξιότητές τους
(skills) και
την απόδοσή τους.
Σε
ό,τι αφορά τα ασθενοφόρα,
αυτά πρέπει να
εξοπλιστούν με
ακόμα καλύτερο
ιατροφαρμακευτικό
εξοπλισμό, και
να είναι όλα όπως
οι κινητές ιατρικές
μονάδες, αφού
ο σημερινός εξοπλισμός
των απλών ασθενοφόρων,
κατ’ εμέ, είναι ανεπαρκής.
Ακόμα και οι απινιδιστές
του ΕΚΑΒ είναι
οι απλοί αυτόματοι
εξωτερικοί απινιδιστές
(AED) και όχι
πιο μοντέρνοι
διφασικοί απινιδιστές
με δυνατότητα
ανάλυσης ρυθμού
(ηλεκτροκαρδιογραφήματος
στο μόνιτορ) και
ακόμα και δυνατότητα
εξωτερικής βηματοδότησης.
Οι αυτόματοι εξωτερικοί
απινιδιστές καλό
θα ήταν να τοποθετούνται
σε δημόσια μέρη
(στάδια, μουσεία,
εμπορικά κέντρα,
αεροδρόμια) και
να διοργανώνονται
από το ΕΚΑΒ σεμινάρια
για απλούς πολίτες
σχετικά με την
βασική ανάνηψη
(BLS, Basic Life Support) και
την εξωτερική
απινίδωση (AED).
Επίσης
στο εξωτερικό
υπάρχουν ειδικές
συσκευές που κάνουν
αυτόματα καρδιακές
συμπιέσεις (μαλάξεις),
κάτι πολύ χρήσιμο,
γιατί στις μαλάξεις
ο διασώστης σε
λίγα λεπτά κουράζεται
και είτε τις παρατάει
(!), είτε δεν τις κάνει
καλά (αν και ο αλγόριθμος
της προχωρημένης
ανάνηψης ΑLS σε ανακοπή
λέει ότι κάθε 2 λεπτά
να αλλάζει ο διασώστης
που κάνει μαλάξεις,
για να μην κουράζεται
και τις κάνει λάθος).
Πέρα από τον
απινιδιστή, όλα
τα ασθενοφόρα
οφείλουν να προμηθευτούν
μάσκα με αποθεματικό
ασκό συνδεδεμένη
με παροχή οξυγόνου
(‘αμπού’, στην Ελλάδα
πολλά δεν έχουν
το ρεζερβουάρ
ή σύνδεση με ροή
οξυγόνου με τα οποία
χορηγείται 85% οξυγόνο).
Επίσης, στην
Ελλάδα οι απλές
μάσκες οξυγόνου
που ‘χρησιμοποιούνται
στο ΕΚΑΒ χορηγούν
μόνο 30% οξυγόνο και
οι μάσκες Βεντούρι
ως 60%. Γι’ αυτό, όλα
τα ασθενοφόρα
πρέπει άμεσα να
προμηθευτούν μάσκες
οξυγόνου με αποθεματικό
ασκό που χορηγεί
85% οξυγόνο (με
μόνη αντένδειξη
τους ασθενείς
με ΧAΠ Χρόνια
Αποφρακτική Νόσο
Πνευμόνων COPD, με τύπου
ΙΙ αναπνευστική
ανεπάρκεια διαγνωσθείσα
με αέρια αίματος:
υποξαιμία και
υπερκαπνία,. Στους
οποίους, σε μη ανακοπή,
αρχικά χορηγείται
ως 28% οξυγόνο).
Το ΕΚΑΒ πρέπει
να γίνει ακριβώς
όπως το αντίστοιχο
των ΗΠΑ. Να ενταχθεί
δηλαδή στην πυροσβεστική. Σε
κάθε συνοικία
στις πόλεις των
ΗΠΑ (πλην της Νέας
Υόρκης όπου τα
ασθενοφόρα περιπολούν
στους δρόμους)
υπάρχει σταθμός
με πυροσβεστικά
και ασθενοφόρα
και σε κάθε επείγον
περιστατικό σπεύδουν
διασώστες των
ασθενοφόρων και
της πυροσβεστικής
(οι πυροσβέστες
στις ΗΠΑ γνωρίζουν
τέλεια πρώτες
βοήθειες) και καλύπτουν
σαν ομάδα (team work) περιστατικά
όπως απεγκλωβισμός
σε τροχαία ατυχήματα
κτλ. Φυσικά για
την σωστή ομαδική
δουλεία είναι
απαραίτητο να
υπάρχει αρχηγός
– συντονιστής της
ομάδος (team leader).
Στις ΗΠΑ
υπάρχουν απλά
ασθενοφόρα για
απλά περιστατικά
και κινητές ιατρικές
μονάδες για σοβαρότερα
περιστατικά, αλλά
η διαφορά είναι
ότι οι κινητές
ιατρικές μονάδες
είναι πάρα πολλές και όχι μετρημένες
στα δάκτυλα του
ενός χεριού όπως
στην Αθήνα!
Οι κινητές ιατρικές
μονάδες στις ΗΠΑ
είναι πλήρως εξοπλισμένα
με όλον τον απαραίτητο
ιατρικό εξοπλισμό,
αλλά δεν έχουν
ιατρούς όπως στην
Ελλάδα, αφού οι
διασώστες (paramedics) στις
ΗΠΑ κάνουν όσα
ένας Έλληνας ιατρός
και κοστίζουν
λιγότερο! Στην
Αθήνα οι κινητές
ιατρικές μονάδες
είναι μετρημένες
στα δάκτυλα του
ενός χεριού και
συχνά χρησιμοποιούνται
άσκοπα για …προληπτικούς
λόγους σε επισκέψεις
επισήμων (π.χ. πολιτικών
αρχηγών) από ξένα
κράτη!
Τα ασθενοφόρα
στις ΗΠΑ είναι
συνδεδεμένα ασυρμάτως
με τα νοσοκομεία
τα οποία ενημερώνουν
για το περιστατικό
πριν φθάσει στα
ER (τα αντίστοιχα
ΤΕΠ) και δέχονται
ιατρικές συμβουλές
για την αντιμετώπιση
δύσκολων περιστατικών
π.χ. οδηγίες για
κρικοθυροειδοτομή
σε απόφραξη του
αναπνευστικού.
Τέλος,
υπάρχουν ειδικά
πρωτόκολλά
αντιμετώπισης
μαζικών καταστροφών
και ιδίως σε σχέση
με τον συντονισμό
(μεταξύ αστυνομίας,
διασωστών – paramedics και
πυροσβεστών), την
ομαδική δουλειά
(team work), τον συντονιστή
(υπάρχει ξεχωριστός
για την πυροσβεστική,
την αστυνομία
και τα ασθενοφόρα)
την διαλογή (TRIAGE) με
ειδικές χρωματιστές
ταμπελίτσες (βάση
του πρωτοκόλλου
του ATLS – Advanced Trauma Life Support), και
την μεταφορά των
περιστατικών στα
πλησιέστερα κατάλληλα
νοσοκομεία.
Στην
Ελλάδα, αν και 1η
χώρα σε τροχαία
ατυχήματα στην
Ευρώπη, υπάρχει
ένα μόλις κέντρο
τραύματος (το ΚΑΤ)
και κανένα παιδιατρικό
κέντρο τραύματος
(ενώ μόλις 2 παιδιατρικά
νοσοκομεία στην
Αθήνα), ενώ οι μονάδες
εγκαυμάτων είναι
ελάχιστες… Συχνά
σε κέντρα υγεία
της επαρχίας υπάρχει
έλλειψη σε ασθενοφόρα
ή τα ασθενοφόρα
είναι ανεπαρκώς
εξοπλισμένα ή
υπάρχει μόνον
οδηγός πολίτης
στα ασθενοφόρα
και όχι 2 διασώστες
του ΕΚΑΒ. Άλλωστε
ΕΚΑΒ υπάρχει μόνον
στις μεγάλες πόλεις.
Παράλληλα,
καλό είναι
να δημιουργηθεί
ενιαίος αριθμός
για πυροσβεστική
(199), αστυνομία (100) και
ασθενοφόρα (166) που
να καλύπτει όλη
την επαρχία και
να γνωρίζει το
τηλεφωνικό κέντρο
την πλησιέστερη
μονάδα άμεσης
φροντίδας. Τέτοιος
πανευρωπαϊκός
τηλεφωνικός αριθμός
είναι το 112 (στις
ΗΠΑ 911), αλλά το
σωστό είναι στο
τηλεφωνικό κέντρο
να δίδονται ιατρικές
συμβουλές από
π.χ. έμπειρους νοσηλευτές/νοσηλεύτριες
σχετικά με επείγοντα
περιστατικά (στις
ΗΠΑ παιδάκια έχουν
εφαρμόσει ΚΑΡΠΑ
–CPR και έχουν σώσει
τη μάνα ή το αδελφάκι
τους μέσω τηλεφωνικών
συμβουλών!).
Απαραίτητο
επίσης είναι να
γίνονται τακτικώς
σεμινάρια Α’ Βοηθειών
και ΚΑΡΠΑ - CPR (καρδιοαναπνευστική
ανάνηψη σε ανακοπή
και πνιγμό και
εφαρμογή αυτόματου
εξωτερικού απινιδιστή
(AED). Σημαντικό είναι
να τοποθετήσουν
απινιδιστές (AEDs)
σε σημεία με πολύ
κόσμο (εμπορικά
κέντρα, στάδια,
μουσεία, αεροδρόμια
κτλ.). Φυσικά
πρέπει να υπάρχουν
και πολίτες εκπαιδευμένοι
να τα χρησιμοποιήσουν,
αλλά δεν χρειάζεται
να’ναι ιατροί.
Ο πρωτότυπος
θεσμός των μοτοσικλετών
ασθενοφόρων με
διασώστες του
ΕΚΑΒ είναι παγκόσμια
πρωτοτυπία (που
έχω διαφημίσει
με επιστολές μου
στο εξωτερικό),
αν και υπάρχει
τεράστια έλλειψή
τους στην Αθήνα.
Στην Αγγλία αντί
για μοτοσυκλέτες
έχουν αυτοκίνητα
με ιατρό που έχει
σάκους με τα υλικά
ανάνηψης. Αλλά
για πολύ –δαίδαλες
πόλεις όπως η Αθήνα
οι μοτοσυκλέτες
του ΕΚΑΒ είναι
ιδανικές (αν και
θα μπορούσαν να
έχουν αντί για
ιατρό, 2 καλά εκπαιδευμένους
διασώστες που
κοστίζουν λιγότερο).
Σημαντικό
είναι επίσης να δημιουργηθούν
περισσότερες κινητές
ιατρικές μονάδες
και στο ΙΕΚ του
ΕΚΑΒ να δοθεί η
εκπαίδευση στους
νοσηλευτάς να
κάνουν και αυτοί
επείγουσες θεραπείες
όπως οι συνάδελφοί
τους (paramedics) των ΗΠΑ
που μπορούν να
κάνουν προχωρημένη
ανάνηψη. Τουλάχιστον,
η πιο βασική δεξιότητα
(skill) που
πρέπει να αποκτήσουν
οι μη ιατροί διασώστες
του ΕΚΑΒ είναι
η διασωλήνωση.
Παράλληλα,
το ΕΚΑΒ πρέπει
να αγοράσει
και άλλα ελικόπτερα
τα οποία όχι μόνον
να καλύπτουν τα
νησιά (και μάλιστα
με πολιτικές πιέσεις),
αλλά όλη την χώρα,
ιδίως τα τροχαία
ατυχήματα. Τα ελικόπτερα
θα μπορούσαν να
προσγειώνονται
στις ταράτσες
των νοσοκομείων,
όπως και στο εξωτερικό.
Απαραίτητο
είναι να γίνονται
από το ΕΚΑΒ, την
πυροσβεστική και
την αστυνομία
ασκήσεις μαζικής
καταστροφής, όπως
ακριβώς αυτά που
γίνονται στο εξωτερικό
και – το σημαντικότερο
–με σενάρια διαλογής
(TRIAGE), με διαβαθμισμένους
ρόλους των διασωστών
και τον τέλειο
συντονισμό τους
από αρχηγούς ομάδων
(team leaders), ξεχωριστούς
για το ΕΚΑΒ και
την πυροσβεστική,
καθώς και 1 κοινό
αρχηγό για όλες
τις ομάδες (π.χ. της
υπηρεσίας πολιτικής
προστασίας – αρκεί
να είναι σωστά
εκπαιδευμένος).
Στην Ελλάδα
πάσχουμε από οργάνωση
και συντονισμό.
Για παράδειγμα
όταν είχε πέσει
προ ετών στην Αττική
το κυπριακό αεροπλάνο
Ήλιος, στείλανε
δεκάδες ασθενοφόρα
(πιθανώς όλο τον
στόλο των Αθηνών)
και 1 ελικόπτερο
στο σημείο, πλην
όμως όλοι οι επιβάτες
του αεροπλάνου
ήταν ήδη νεκροί!
Είναι καιρός το
ΕΚΑΒ να ακολουθήσει
το μοντέλο των
ΗΠΑ, να συγχωνευτεί
με την πυροσβεστική
και σε κάθε συνοικία
να δημιουργηθούν
σταθμοί με πυροσβεστικά
και ασθενοφόρα.
Επίσης
αναγκαίο είναι
να δημιουργηθεί
η ειδικότητα της
επείγουσας ιατρικής
(emergency medicine) και της άμεσης
ιατρικής (acute medicine –υποειδικότητα
της παθολογίας)
ώστε να επανδρωθούν
οι κινητές μονάδες
των ασθενοφόρων
με έμπειρους ιατρούς
στα επείγοντα.
Δεν είναι όμως
δυνατόν το σεμινάριο
1 έτους του ΕΚΑΒ
στην Επείγουσα
ιατρική να εξισωθεί
με τις παραπάνω
ειδικότητες που
στην Αγγλία είναι
το ελάχιστο 6 έτη!
Να φανταστείτε
ότι στην τεράστια
βόμβα που έσκασε
προ ετών σε κτίριο
στην Οκλαχόμα
των ΗΠΑ, στην πολύνεκρη
αυτή καταστροφή
την διαλογή (TRIAGE) έκανε
επειγοντολόγος
ιατρός από τοπικό
νοσοκομείο και
οι νεκροί από τα
θύματα που επέζησαν
της έκρηξης ήταν
λίγοι.
Πρέπει να δημιουργηθεί
άμεσα στην Ελλάδα
η ειδικότητα της
ΕΠΕΙΓΟΥΣΑΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ
(emergency medicine) και της ΑΜΕΣΗΣ
ΙΑΤΡΙΚΗΣ (acute medicine). H Acute Medicine στην
Αγγλία είναι υποειδικότητα
της παθολογίας
(internal medicine) και ασχολείται
με επείγοντα παθολογικά
περιστατικά (έμφραγμα,
εγκεφαλικό, διαβητική
κετοξέωση, σήψη
κτλ.). Η επείγουσα
ιατρική ασχολείται
με όλα τα επείγοντα
περιστατικά, αλλά
κυρίως το τραύμα.
Στην Αγγλία
ένας ιατρός θέλει
τουλάχιστον 6 έτη
για να αποκτήσει
την πλήρη ειδικότητα
της επείγουσας
ή της άμεσης ιατρικής.
Στην Ελλάδα το
ΕΚΑΒ δίνει την
‘ειδικότητα’ ‘επειγοντολογίας’
σε ένα χρόνο! Αλλά
δυστυχώς η ‘ειδικότητα’
του ΕΚΑΒ αφενός
δεν είναι επίσημη
αναγνωρισμένη
ειδικότητα, αλλά
μετεκπαιδευτικό
πρόγραμμα, και
αφετέρου αφορά
τα ασθενοφόρα
(κινητές μονάδες)
και όχι τα ΤΕΠ και
μάλλον καλύπτει
τις ανάγκες του
ΕΚΑΒ σε ιατρούς
ως πλήρωμα των
ασθενοφόρων, παρά
τα ΤΕΠ των νοσοκομείων
και τα κέντρα υγείας.
Το μονοετές αυτό
πρόγραμμα του
ΕΚΑΒ συμπερασματικά
είναι μετεκπαίδευση
και ελάχιστη
σχέση έχει με την
ολοκληρωμένη ειδικότητα
της επείγουσας
ιατρικής (EMERGENCY MEDICINE) που στην
Αγγλία είναι 6 χρόνια.
Το κυριότερο
είναι όμως στις
κινητές ιατρικές
μονάδες του ΕΚΑΒ
να υπάρχουν οι
κατάλληλα εκπαιδευμένοι
ειδικευμένοι ιατροί
που να είναι έτοιμοι
να χειριστούν
τα ιατρικά πρωτόκολλα
στα οποία όλα περιγράφονται
με αλγόριθμους:
1) Προχωρημένη
ανάνηψη ALS (Advanced Life Support) π.χ. σε
ανακοπή.
2) Προχωρημένη
ανάνηψη σε καρδιολογικά
περιστατικά ACLS (Advanced Cardiac Life Support).
3) Αντιμετώπιση
τραύματος ATLS (Advanced Trauma Life Support)
(και το ειδικό
για νοσηλευτές
σεμινάριο ATCN).
4) Αντιμετώπισημαιευτικώνεπειγόντων
ALSO (Advanced Life Support in Obstetrics).
5) Παιδιατρική
ανάνηψη
EPLS (European Paediatric Life Support).
6) Παιδιατρικότραύμα
APLS (Advanced Paediatric Life Support).
7) Προνοσοκομειακό
τραύμαPHTLS (Pre – Hospital Trauma Life Support) που
είναι απαραίτητο
στο ΕΚΑΒ και πρέπει
να γίνεται δωρεάν
σο όλους τους διασώστες
του ΕΚΑΒ.
Τα
σεμινάρια ALS, ACLS, ATLS, ALSO, EPLS, APLS και PHTLS ήδη διδάσκονται
στην Ελλάδα (οι
φορείς που τα διοργανώνουν
περιγράφονται
στο άρθρο μου ‘ΙΑΤΡΙΚΑ
ΣΕΜΙΝΑΡΙΑ’ στο
www.globalusers.org
), αλλά από ιδιωτικούς
φορείς και το ΕΚΑΒ,
επί πληρωμή. Θα
έπρεπε όμως τα
παραπάνω σεμινάρια
να διοργανώνονται
δωρεάν και από
όλα τα νοσοκομεία
της χώρας για
τους ιατρούς του
ΕΚΑΒ ή να διοργανώνονται
από το ίδιο το ΕΚΑΒ.
Πέρα από
τους αλγόριθμους
των παραπάνω σεμιναρίων,
αλγόριθμοι αντιμετώπισης
ιατρικών περιστατικών
υπάρχουν σε πολλά
βιβλία όπως το βιβλίο
‘OXFORD HANDBOOK OF CLINICALMEDICINE’
(στο τελευταίο
κεφάλαιο υπάρχουν
και αλγόριθμοι
για τα επείγοντα
περιστατικά, θα
τα βρείτε στο www.oup.com
) που έχει τα πάντα
στην ιατρική, το
εγχειρίδιο ‘HARRISON’S MANUAL OF MEDICINE’ από την McGraw Hill – LANGE
(θα το βρείτε
στο mcgraw-hillmedical.com ),
το ‘OXFORD
HANDBOOK
OF
EMERGENCY
MEDICINE’
και ‘OXFORD HANDBOOK OF ACUTE MEDICINE’ (θα τα βρείτε
στο www.oup.com
) καθώς και το βιβλίο
‘Current Diagnosis and Treatment in Emergency Medicine’ των
Stone C.K. & Humphries R.L. από
την McGraw Hill – LANGE. Το
τελευταίο θα το
βρείτε στο mcgraw-hillmedical.com
Επίσης
στο
https://www.informedguides.com
θα βρείτε σημειωματάρια
τσέπης με όλα τα
πρωτόκολλα επείγουσας
ιατρικής και τα
επείγοντα φάρμακα
(δόσεις bolus και
drips) για
τις κλινικές, τα
ΤΕΠ, τη ΜΕΘ, το ΕΚΑΒ
και τα κέντρα υγείας.
Είναι απαραίτητο
σε όλους τους ιατρούς.
Αγοράστε από αυτό
το site το EMS Field Guide, το EMERGENCY & CRITICAL CARE και
το PAEDIATRIC DRUG CHART. Το email
είναι sales@infomedguides.com
Στο www.erc.edu και
στο
https://www.erc.edu/index.php/doclibrary/en/100/1/ θαβρείτε
όλαταπρωτόκολλαανάνηψης
τωνALS
(Advanced Life Support) και
EPLS
(European
Paediatric Life Support) απότο
European
Resuscitation Council.
Είναι
απαραίτητο για
όλους τους ιατρούς,
καθώς και για τους
νοσηλευτές!
Απαραίτητο
είναι να αγοράστε
και την παιδιατρική
ταινία BROSELOW (χρήσιμη
στο νοσοκομείο,
ΤΕΠ, παιδιατρική
κλινική, εντατική
νεογνών και παίδων,
ΕΚΑΒ, κέντρο υγείας).
Πληροφορίες αγοράς
στο
Eπιστρέφοντας
στο ΕΚΑΒ, είναι
απαραίτητη η διαλογή
(TRIAGE) όλων των ασθενών
από το ΕΚΑΒ με κριτήρια
π.χ. όπως αυτά που
αναφέρονται στο
ATLS (Advanced Trauma Life Support).
Τεράστια σημασία
έχει πέρα από έμπειρους
και τέλεια εκπαιδευμένους
διασώστες στα
ασθενοφόρα, τα
ίδια τα ασθενοφόρα
να είναι τέλεια
εξοπλισμένα με
όλα τα απαραίτητα
μηχανήματα (αναπνευστήρας,
απινιδιστής με
δυνατότητα μόνιτορ
καρδιογραφήματος
και βηματοδότησης
κτλ), όλα τα απαραίτητα
φάρμακα (αδρεναλίνη,
ατροπίνη, γλυκόζη,
αμιοδαρόνη κτλ),
μακριά σανίδα
με ιμάντες ακινητοποίησης
και γενικά τα ασθενοφόρα
να γίνουν όλα σαν
τις κινητές ιατρικές
μονάδες.